2.6.4

Internationaal

Wereldwijd ontstaan steeds meer problemen met water­veiligheid en waterzekerheid door klimaat­verandering, bevolkingsgroei en water­concurrentie. Nederland wordt in het buitenland gezien als koploper op het gebied van watermanagement en heeft daarmee een belangrijke verantwoordelijkheid om bij te dragen aan oplossingen voor deze problemen. De deltacommissaris, de watergezant en de klimaatgezant werken hierbij nauw samen. Het Deltaprogramma ondersteunt andere (delta)landen (waaronder Vietnam, Bangladesh, Myanmar en de Verenigde Staten) met de kennis die in Nederland is opgedaan, vermarkt deze kennis en doet zelf nieuwe kennis op in het buitenland. Zo heeft Nederland bijgedragen aan het opstellen van het Bangladesh DeltaPlan 2100. Dit nationale plan bevat regionale adaptieve strategieën, een investeringsagenda en voorstellen voor een institutioneel kader. Het Nederlandse Deltaprogramma heeft daarbij als inspiratiebron gefungeerd. Het Bangladesh DeltaPlan 2100 wordt naar verwachting in 2017 vastgesteld. De Nederlandse overheid ondersteunt ook de fase van nadere uitwerking en uitvoering.

Internationale Waterambitie

Het buitenlandbeleid van Nederland voor water en klimaat­adaptatie staat in de Internationale Waterambitie (2016-2021). Watergezant Henk Ovink versterkt in zijn rol als thematisch ambassadeur de internationale waterambitie van Nederland en vermarkt de Nederlandse kennis en kunde, waaronder die uit het Deltaprogramma. Het Deltaprogramma brengt met name de preventieve aanpak, meerlaagsveiligheid, klimaatrobuuste steden en building with nature in als bouwstenen voor buitenlandse klimaatadaptatiestrategieën en werkt intensief samen met andere deltalanden. Ook wordt aandacht besteed aan de internationale afstemming bij kleinere grens­overschrijdende wateren, vooral tijdens crisissituaties.

Delta Coalitie

Sinds de lancering in mei 2016 zijn twaalf landen lid van de Delta Coalitie: Bangladesh, Colombia, Egypte, Frankrijk, Myanmar, Indonesië, Japan, Mozambique, de Filippijnen, Zuid-Korea, Vietnam en Nederland. De landen werken in de Delta Coalitie samen om delta’s weerbaarder te maken en globale waterproblemen te voorkomen, door agendasetting, kennisdelen en het promoten van praktische toepassingen. Nederland heeft dit platform mede opgericht en wil graag zijn expertise en kennis uitwisselen, waaronder de kennis uit het Deltaprogramma. 

Internationale kennisontwikkeling

Het Deltaprogramma vergroot samen met andere kennis­instellingen de internationale kennis over delta’s. In de Delta Alliantie werkt het Deltaprogramma samen met TU-Delft, WUR/Alterra, UNESCO IHE en Deltares aan de ‘Delta Approach’, als bijdrage aan een duurzame en realistische klimaat­adaptatie­strategie. In de Society for Decision Making under Deep Uncertainty wisselen deskundigen methodo­logische kennis uit over het omgaan met onzeker­heden in besluit­vormings­processen. In 2017 hebben UN Environment, Japan en Nederland het initiatief genomen om in Nederland het Global Center of Excellence for Adaptation op te richten. Dit internationale kennisnetwerk richt zich op het ontwikkelen van kennis over effectieve methoden voor klimaatadaptatie. Het Deltaprogramma brengt hier met name kennis in over de participatieve aanpak en de bestuurlijke organisatie. 

Klimaatverdrag

Naast aanpassingen aan klimaatverandering (klimaatadaptatie) is het beperken van de klimaatverandering (klimaatmitigatie) van groot belang, om ‘dweilen met de kraan open’ te voor­komen. Mitigatie en adaptatie zijn deels communicerende vaten: twee kanten van dezelfde medaille. Maar ook bij succesvolle mitigatie zullen de effecten van klimaatverandering nog lang na-ijlen, zodat adaptatie noodzakelijk blijft. Het Parijs-akkoord heeft het ‘klimaatlandschap’ ingrijpend veranderd door duidelijke doelen voor de lange termijn te stellen: klimaatneutraliteit, klimaatweerbaarheid en de benodigde ombuiging van investeringen. Het akkoord zet daarmee in op zowel mitigatie (de opwarming van de aarde beperken) als adaptatie (het land voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering). 

In Nederland heeft de ministerraad op 2 december 2016 de Nationale klimaatadaptatiestrategie 2016 (NAS) vastgesteld. De NAS gaat over de volle breedte van klimaatadaptatie en heeft een grote samenhang met het Deltaprogramma: een groot deel van de adaptatieopgave – de opgave die voortkomt uit water­overlast, hitte, droogte en overstromingen – wordt ingevuld door het Deltaprogramma. Nederland wil ook de kansen van klimaatadaptatie benutten door kennis over adaptatie, water en veilige delta’s aan andere landen beschikbaar te stellen en te vermarkten. Buitenlandse partijen kunnen daar gebruik van maken bij het realiseren van hun Intended Nationally Determined Contributions (INDC’s), het fundament onder het Parijs-akkoord. 

  1. Aanbiedingsbrief en adviezen deltacommissaris
  2. Inleidende samenvatting
    1. Doorwerken aan een duurzame en veilige delta
  3. Deel I Nationaal
  4. Voortgang van het Deltaprogramma
    1. Voortgang op basis van ‘meten, weten, handelen’
    2. Algemeen beeld van de voortgang
      1. Op schema
      2. Op koers
      3. Integrale aanpak
      4. Participatie
      5. Slagkracht van de regio’s
    3. Voortgang Waterveiligheid
    4. Voortgang Ruimtelijke adaptatie
    5. Voortgang Zoetwater
    6. Borging, kennis en innovatie, internationale samenwerking
      1. Borging
      2. Kennis
      3. Innovatie
      4. Internationaal
  5. Deltafonds
    1. Ontwikkelingen Deltafonds
    2. Middelen van andere partners
    3. De financiële opgaven van het Deltaprogramma
    4. Financiële borging van het Deltaprogramma
  6. Deel II Gebieden
  7. Voortgang per gebied
    1. IJsselmeergebied/zoetwaterregio IJsselmeergebied
    2. Rijnmond-Drechtsteden/­zoetwaterregio West-Nederland
    3. Rijn/zoetwaterregio Rivierengebied
    4. Maas
    5. Zuidwestelijke Delta/zoetwaterregio Zuidwestelijke Delta
    6. Kust
    7. Waddengebied
    8. Hoge Zandgronden Zuid en Oost
  8. Deel III Deltaplannen
  9. Deltaplan Waterveiligheid
    1. Uitvoeringsprogramma’s
      1. Hoogwaterbeschermingsprogramma
      2. Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma
      3. Ruimte voor de Rivier
      4. Maaswerken
      5. WaalWeelde
      6. Afsluitdijk
      7. Herstel Steenbekledingen Oosterschelde en Westerschelde en Vooroeverbestortingen Zeeland
    2. Rivierverruiming in samenhang met dijkversterking
    3. Onderzoeken volgend uit kennisagenda en in gebieden
  10. Kaart Deltaplan Waterveiligheid
  11. Deltaplan Zoetwater
    1. Maatregelen voor de beschikbaarheid van zoetwater in Nederland
  12. Kaart Deltaplan Zoetwater
  13. Deltaplan Ruimtelijke adaptatie
    1. Inleiding
      1. Aanleiding
      2. Doel en status van het deltaplan
      3. Totstandkoming in gezamenlijkheid
    2. Context
    3. Stand van zaken ‘weten, willen, werken’
      1. Wateroverlast
      2. Hittestress
      3. Droogte
      4. Gevolgen van overstromingen
      5. Huidige aanpak
    4. Wat we gaan doen: versnellen en intensiveren
      1. Visie: van nu naar 2050
      2. Ambitie en aanpak
      3. Tussendoelen
      4. Raamwerk landsdekkende governance ruimtelijke adaptatie
      5. Financiering
    5. Bijlage 1: Actieprogramma
    6. Bijlage 2: Uitkomsten regiobijeenkomsten en rondetafelgesprekken
  14. Achtergronddocumenten
    1. Achtergronddocumenten en downloads
  15. Colofon
    1. Colofon Deltaprogramma 2018
  16. Instructie gebruik Deltaprogramma 2018